Bülten Ana Sayfasına Dön

Fekal Zonulin EIA Testi Artmış İntestinal Geçirgenliğin Değerlendirilmesi

Dr.Uğur Çiftçi

İntestinal bariyer bütünlüğü, gastrointestinal sistem sağlığının korunmasında temel rol oynar. Son yıllarda “artmış intestinal geçirgenlik” (leaky gut) kavramı; inflamatuvar bağırsak hastalıkları, çölyak hastalığı, irritabl bağırsak sendromu, metabolik sendrom ve bazı otoimmün hastalıklarla ilişkisi nedeniyle klinik ve araştırma alanında giderek daha fazla ilgi görmektedir. Bu süreçte zonulin, bağırsak epitel hücreleri arasındaki tight junction yapılarının düzenlenmesinde rol oynayan önemli biyobelirteçlerden biri olarak öne çıkmıştır.

Laboratuvarımızda çalışılmaya başlanan Fekal Zonulin EIA testi, dışkı örneğinde zonulin düzeyinin kantitatif olarak ölçülmesini sağlayan enzim immünoassay temelli bir yöntemdir. Test, intestinal bariyer fonksiyonunun değerlendirilmesine yardımcı olabilecek non-invaziv bir yaklaşım sunmaktadır. Artmış fekal zonulin düzeyleri, bağırsak geçirgenliğinde artış ile ilişkili olabilmekte ve özellikle gastrointestinal inflamasyonun eşlik ettiği klinik durumlarda ek bilgi sağlayabilmektedir.

Fekal zonulin ölçümü; özellikle kronik gastrointestinal yakınmaları bulunan, nedeni açıklanamayan abdominal semptomları olan veya bağırsak bariyer fonksiyonunun araştırılmasının klinik açıdan değer taşıdığı hastalarda yardımcı bir biyobelirteç olarak değerlendirilebilir. Çölyak hastalığı, inflamatuvar bağırsak hastalıkları, irritabl bağırsak sendromu, gıda intoleransları ve bazı metabolik/otoimmün süreçlerde bilimsel çalışmalarda zonulin düzeylerinin değişebildiği bildirilmiştir. Bununla birlikte, test sonuçlarının mutlaka hastanın klinik bulguları, diğer laboratuvar testleri ve endoskopik/radyolojik değerlendirmeler ile birlikte yorumlanması gerekir.

Laboratuvarımızda kullanılan EIA yöntemi;  kantitatif sonuç verme kapasitesi ve non-invaziv bir test olması ile avantajı sunmaktadır. 

Fekal zonulin testi, bağırsak geçirgenliği konusunda klinisyene destekleyici bilgi sağlayabilecek yeni nesil biyobelirteçlerden biri olmakla birlikte, mevcut bilimsel veriler doğrultusunda tek başına tanısal bir test olarak değerlendirilmemelidir. Uygun klinik endikasyon çerçevesinde kullanıldığında, hasta yönetimine katkı sağlayabilecek tamamlayıcı bir laboratuvar parametresi niteliği taşımaktadır.

Test Sonuçlarının Değerlendirilmesi: Sağlıklı kişilerde düşük ve stabil düzeyler beklenir. 15-107 ng/ml. Yüksek zonulin değerleri artmış bağırsak geçirgenliğini düşündürür. Ancak akut gastroenteritler, NSAİİ (non steroid antienflamatuvar ilaç) kullanımının yalancı pozitif sonuçlara yol açabildiği dikkate alınmalıdır. Zonulin salınımı glüten türevleri ve bakteriyel antijenler gibi uyaranlarla artabilir. Antibiyotikler zonulin düzeyini çoğu kişide geçici olarak yükseltir. Bu etki doğrudan ilaca değil, mikrobiyotadaki ani değişime bağlıdır. Yapısal hasar değildir, fonksiyonel ve geri dönüşlüdür. Antibiyotik kesildikten sonra 1-4 hafta zonulin yüksek kalabilir. Testin tekrarı antibiyotik kesildikten sonra en az 4 hafta, ideal olarak 6 hafta sonra yapılmalıdır.

Test Örneği: Ceviz büyüklüğünde taze gaita numunesi. Temiz, kuru ve koruyucu içermeyen kap kullanılmalıdır. Gaita örneği idrar ve su ile kontamine olmamalıdır. 

Gaita Örneği Stabilitesi: Oda sıcaklığı veya tercihan buzdolabında 4 güne kadar muhafaza edilebilir.