GLP-1 İlaçları Kullanan Kadınlar Erkeklere Göre Daha Fazla mı Kilo Veriyor?
GLP-1 İlaçları Kullanan Kadınlar Erkeklere göre Daha Fazla mı Kilo Veriyor?
Derleyen Dr. Özlem Erdir Aker
JAMA Intern Med Dergisinde 2 Mart 2026’da yayınlanan “GLP-1 Reseptör Agonistlerinin Yetişkinlerdeki Kilo Kaybı Tedavi Etkilerindeki Heterojenite: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz” isimli çalışmaya göre , GLP-1 İlaçları kullanan kadınlar erkeklere kıyasla daha fazla kilo veriyor.
Yaklaşık 20.000 katılımcının verilerine dayalı meta analiz sonucuna göre , kadınlar GLP-1 ilacı kullanırken başlangıç vücut ağırlıklarının ortalama %10,88’ini (%95 GA −14,76 ila −7) kaybederken, erkekler ortalama %6,8’ini (%95 GA −9 ila −4,6) kaybetti.
Baltimore’daki Johns Hopkins Bloomberg Halk Sağlığı Okulu’ndan G. Caleb Alexander, ve çalışma arkadaşlarından oluşan araştırma ekibinin makalesi şu noktalara işaret ediyor:
Kilo kaybı yüzdesi, cinsiyet haricinde , yaş, ırk ve etnisite, vücut kitle indeksi ve HbA1c gibi değişkenlere göre verileri bir araya getirilen diğer birçok hasta alt grubunda genel olarak benzer seyretti.
Yani gruplar arasındaki kilo kaybı farkının belirgin olduğu tek istisna cinsiyetti. Bu bulgu araştırmacıları biyolojik ve mekanistik nedenleri daha yakından incelemeye yöneltti.
Çalışmanın ortak yazarı Hemalkumar Mehta’ya göre olası açıklamalar şunları içerebilir:
- Östrojen ile sinerjik etkileşimler
- Kadın vücudunun ilacı farklı metabolize etmesi
- Kadınların ortalama vücut ağırlığının daha düşük olması
Mehta ayrıca çalışmanın ilaç kullanım süresindeki farklılıkları ölçmek üzere tasarlanmadığını, ancak randomize klinik çalışmaların doğası gereği erkek ve kadınların muhtemelen benzer sürelerde ilaç kullandığını belirtti.
Mehta kadınlarda erkeklere kıyasla daha fazla kilo kaybına yol açan mekanizmaları belirlemek için daha fazla biyolojik mekanizma çalışmasına ihtiyaç olduğunu da sözlerine ekledi.
Mehta ayrıca “Pahalı ve yaygın kullanılan bu ilaçlara çok büyük bir talep var, ancak farklı insan gruplarında aynı derecede iyi çalışıp çalışmadıkları hakkındaki mevcut bilgiler henüz sınırlı” diyerek , klinik uygulamada bu ilaçların faydalarını daha iyi anlamak için, özellikle klinik çalışmalarda yeterince temsil edilmeyen grupları kapsayan daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğuna dikkat çekti.
Araştırmanın Yöntemi
Tedavi etkilerindeki heterojenliği değerlendirmek için Alexander ve ekibi Temmuz 2024’e kadar yayımlanmış MEDLINE, Embase ve Cochrane Central Register of Controlled Trials veritabanlarındaki makaleleri analiz etti.
Meta-analize:
- 41 makale
- 64 randomize klinik çalışma
- 12–144 hafta takip süresi
dahil edildi. Çalışmaların neredeyse tamamı endüstri tarafından finanse edilmişti.
Ayrıntılı olarak incelenebilen 48 çalışmanın çoğu semaglutid üzerineydi.
Diğer incelenen ilaçlar:
- dulaglutid (Trulicity)
- liraglutid (Victoza, Saxenda)
- eksenatid (Byetta, Bydureon BCise)
- insülin degludec/liraglutid (Xultophy)
- insülin glargin/lixisenatid (Soliqua)
Çalışmalarda tedavi etkilerindeki farklılıklar en sık şu faktörlere göre incelendi:
- başlangıç VKİ: %75
- HbA1c: %50
- yaş: %43,8
Daha az incelenen faktörler:
- etnisite: %25
- ırk: %22,9
- cinsiyet: %20,8
Araştırmacılar ayrıca literatür taramasının Temmuz 2024’te sona ermesi nedeniyle analizde yalnızca o tarihten önce yayımlanan çalışmaların yer aldığını belirtti.
Önemli bir nokta olarak, tirzepatid (Mounjaro, Zepbound) analize dahil edilmedi. Bunun nedeni, bu ilacın yalnızca GLP-1 değil, aynı zamanda GIP ve GLP-1 reseptörlerine birlikte etki eden çift agonist olmasıdır.
Kaynak:
1.Alexander GC, et al "Heterogeneity of treatment effects of glucagon-like peptide-1 receptor agonists for weight loss in adults: a systematic review and meta-analysis" JAMA Intern Med 2026; DOI: 10.1001/jamainternmed.2025.8222.
2.https://www.medpagetoday.com/endocrinology/obesity/120124