Amerika Birleşik Devletleri'nde Kızamık Salgınları
Uzm.Dr. Tutku Taşkınoğlu
Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) 2025’te başlayan ve 2026’da hız kesmeden devam eden kızamık salgınları, aşıyla önlenebilen hastalıkların kapımızı yeniden çalabileceğini çarpıcı biçimde gösterdi. CDC verilerine göre, 25 Temmuz 2026 itibarıyla bildirilen 2.318 vaka, 1991’den bu yana en yüksek yıllık vaka sayısına ulaştı. Aşılama oranlarının düşük olduğu topluluklar, virüsün yayılması için adeta bir köprü kuruyor. Benzer şekilde Türkiye’de de son yıllarda kızamık vakalarında artış görülmektedir. Özellikle büyük şehirlerde yerel vakaların yanı sıra bazı küçük topluluklarda da aşılanma oranlarındaki düşüşe bağlı olarak kızamık riski artmaktadır. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 2026 yılı başından bu yana bildirilen kızamık vakaları geçtiğimiz yıllara kıyasla önemli bir artış göstermiştir. Bu tablo, kızamıkla mücadelede yüksek aşılama oranlarını sürdürmenin, eksik aşıları hızla tamamlamanın ve vakaları erken tespit ederek bulaş zincirini kırmanın yaşamsal önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Kızamık Basit Döküntülü Bir Çocuk Hastalığı Değildir
Kızamık vakalarının yaklaşık %10-20’sinde orta kulak iltihabı, %8-10’unda ishal ve %5-6’sında zatürre gibi komplikasyonlar görülebilir. Beyin iltihabı (ensefalit) ise yaklaşık 1.000 kızamık vakasının 1’inde görülür ve bu durum nöbetlere veya kalıcı nörolojik hasara neden olabilir. Çok nadir görülen SSPE adlı ilerleyici beyin hastalığı, enfeksiyondan yıllar sonra ortaya çıkabilir ve yaklaşık 10.000 ila 100.000 kızamık vakasında 1 görülür. Komplikasyon riski özellikle küçük çocuklarda, bağışıklığı baskılanmış kişilerde ve yetersiz beslenenlerde daha yüksektir.
Kızamık, yüksek ateş, döküntü, öksürük ve burun akıntısı gibi belirtilerle sinsice başlar. Bu semptomlar görüldüğünde evde alınabilecek bazı basit önlemler vardır. Hastayı mümkün olduğunca evde izole etmek, hasta kişinin kullandığı eşyaları ayırmak ve odasını sık sık havalandırmak, bol sıvı almak ve yeterli dinlenmeyi sağlamak önemlidir.
Kızamık Enfeksiyonundan Korunmanın En Güçlü Yolu, Zamanında Yapılan Aşıdır
Kızamık aşısının ilk dozu bebeklere 9-15 ayda, ikinci dozu ise 4-6 yaş aralığında uygulanır. Yetişkinlerde ise çocukluğunda hiç aşı yapılmamış veya aşı durumu belirsiz olanlar, doktor önerisine göre aşı yaptırmalıdır. Aileler ve bireyler hem kendilerinin hem de çocuklarının aşı durumunu titizlikle kontrol etmeli ve eksik aşılarını hızla tamamlamalıdır. Toplumda bağışıklık seviyesini yüksek tutmak, salgınların önüne geçmenin anahtarıdır.
Kızamık salgını görülen bölgelere seyahat etmeyi planlıyorsanız, seyahatten önce kızamık aşısı durumunuzu mutlaka kontrol etmeli ve eksik aşılarınızı tamamlamalısınız. Seyahatten en az 2 hafta önce aşı yaptırmak önemlidir, çünkü aşının tam koruyuculuk sağlaması için genellikle bu süre gereklidir. Ayrıca yolculuk sırasında kalabalık ortamlardan uzak durmak, elleri sık sık yıkamak ve gerektiğinde maske kullanmak gibi önlemlere dikkat etmek, bulaşma riskini azaltmaya yardımcı olur.